چرا خلیج فارس از دیرباز مورد توجه کشورهای قدرتمند بوده

چرا خلیج فارس از دیرباز مورد توجه کشورهای قدرتمند بوده و آن‌ها همواره در پی نفوذ به این منطقه هستند

اهمیت ژئوپلیتیکی و اقتصادی خلیج فارس در عصر حاضر به خاطر سه عامل موقعیت جغرافیایی، بازار صدور کالا، سرمایه و تجهیزات نظامی و ذخایر عظیم نفت و گاز است که سه قاره اروپا، آفریقا و آسیا را به هم پیوند می‌دهد. درواقع خلیج فارس گلوگاه حساس سیاسی و حیاتی ایران، در جنگ‌های پرتحرک سیاست و اقتصاد در دنیای گذشته و حال نقش ارزنده و فعالی را ایفا کرده و می‌کند و در حوزه استراتژیک دنیای امروز شاهد چالش‌های بزرگی است که این منطقه به دلیل اهمیت آبراهی و سوق‌الجیشی می‌تواند در تحولات آینده جهان کاملاً اثرگذار باشد. اهمیت خلیج فارس به جهت ارتباط آن از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و جهان است که با توجه به شاخص‌های اقتصادی- سیاسی و ارتباطی، استراتژی‌ترین نقطه دنیا است. از طرف دیگر خلیج فارس در قلب جهان اسلام قرار دارد و در این منطقه نوعی خیزش و بیداری ملت‌های اسلامی که از دهه پایانی قرن ۲۰ شروع و تاکنون نیز ادامه دارد خلیج فارس را در کانون این مباحث قرار داده است.

چرا خلیج فارس از دیرباز مورد توجه کشورهای قدرتمند بوده
چرا خلیج فارس از دیرباز مورد توجه کشورهای قدرتمند بوده

اهمیت ژئوپولتیکی خلیج فارس و کشورهای هم‌جوار در معادلات سیاسی جهان امروز از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردارند، این اهمیت به لحاظ ژئواستراتژی، ژئواکونومیک و ژئوکالچر می‌باشد. در حوزه استراتژیک دنیای امروز شاهد چالش‌های بزرگی است که منطقه خلیج فارس به دلیل اهمیت سوق‌الجیشی می‌تواند در تحولات آینده جهان کاملاً اثرگذار باشد. در حوزه اقتصاد وجود ذخایر عظیم نفتی در این حوزه و نیاز روزافزون جهان به این ماده حیاتی بر اهمیت نقش این منطقه بر معادلات سیاسی جهان می‌افزاید، از طرفی دیگر نوعی خیزش و بیداری ملت‌های اسلامی که از دهه‌های پایانی قرن بیستم شروع و تاکنون نیز ادامه دارد خلیج فارس را در کانون این مباحث قرار داده است. مسائل فوق که بخشی از ویژگی‌های حیاتی و تأثیرگذار حوزه خلیج فارس بر فرآیندهای جهانی منطقه‌ای و جهان اسلام به شمار می‌رود همه در اختیار شش کشور شورای همکاری خلیج فارس به‌اضافه ایران و عراق است. خلیج فارس محور ارتباط بین اروپا، آفریقا، آسیای جنوبی و جنوب شرقی است و ازنظر استراتژیک، در منطقه خاورمیانه، به‌عنوان مهم‌ترین مرکز ارتباطی میان سه قاره است و بخشی از یک سیستم ارتباطی را که دریای مدیترانه و دریای سرخ، اقیانوس هند، اقیانوس کبیر و اقیانوس اطلس را به هم می‌پیوندد تشکیل می‌دهد (حافظ نیا، ۱۳۸۴: ۲۰). از طرف دیگر خلیج فارس و تنگه هرمز، کشورهای حاشیه خود را با اقیانوس هند مرتبط می‌کند، که این امر باعث شده به‌صورت یک منطقه عملیاتی، در استراتژی‌های نظامی، مورد توجه قرار گیرد (عزتی، ۱۳۶۶: ۱۴۴). مسیر خلیج فارس برای ارتباط‌های جهانی و تجارت بین غرب و شرق یا اروپا و قفقاز ازیک‌طرف و شرق و جنوب آسیا از طرف دیگر نزدیک‌ترین راه است و درواقع کانون عمده جمعیتی و صنعتی جهان را به یکدیگر وصل می‌کند به همین لحاظ است که صحبت از احیای جاده ابریشم در مسیر خشکی از سواحل خلیج مطرح می‌شود و یکی از پرترافیک‌ترین مسیرهای آبی و هوایی جهان است.

خلیج فارس مهم‌ترین مرکز حساس و ثروت‌زای کشور می‌باشد و همین کرانه‌های شرربار خلیج فارس و همین آب‌های شور دریاست که سیل ثروت را به‌سوی جامعه ما سرازیر خواهد کرد. خلیج فارس به‌عنوان مهم‌ترین مخزن نفتی جهان، نقش تعیین‌کننده‌ای در سرنوشت اقتصاد جهان دارد، جمعیت حدود یک‌صد میلیون نفری حوزه خلیج فارس که مشمول درآمدهای نفتی می‌شوند، بازار مصرف خوبی برای کشورهای صنعتی غرب‌اند درنتیجه برای تصرف این بازار و جذب دلارهای نفتی آن، بین قدرت‌های اقتصادی غرب چون آمریکا، ژاپن، انگلیس، فرانسه و آلمان غربی رقابت‌هایی وجود دارد.

خلیج فارس جدا از جنبه‌های ارتباطی، تجاری، سیاسی و … ازلحاظ دینی نیز مظهر پیدایش دین اسلام بوده است. خلیج فارس در قلب جهان اسلام قرار دارد و فاصله آن با کرانه‌های شرقی و غربی دنیای اسلام، تقریباً برابر است. این منطقه کانون ظهور و پخش دین مبین اسلام بوده و از این منطقه اندیشه اسلامی به غرب و شرق و حتی امریکا منتشرشده است. حال به‌طور اجمال به بررسی عواملی که باعث همگرایی و واگرایی در منطقه می‌شود می‌پردازیم.

بیش از ۶۲ درصد از کل منابع جهانی نفت و نزدیک به ۴۰ درصد از ذخایر جهانی گاز و کمابیش تمام ذخایر مازاد تولید نفت جهان در کشورهای حوزه خلیج فارس قرار دارد. ۹۰ درصد صادرات نفت از راه تنگه هرمز صورت می‌گیرد و میانگین هزینه تولید نفت در این کشورها پایین‌ترین هزینه تولید در جهان است.

 همچنین پیش‌بینی‌ها حکایت از آن دارد که سهم خلیج فارس در تولید جهانی نفت خام از ۲۷ درصد در سال ۲۰۰۳ م به ۳۳ درصد در سال ۲۰۲۰ افزایش خواهد یافت. از سوی دیگر منبع اصلی ثروت همه کشورهای خلیج فارس نفت است. با درک اهمیت آمار فوق و در صورت تشکیل سازمانی از کشورهای این منطقه و تعاملی مثبت با یکدیگر برای حل‌وفصل اختلافات بر سر میادین مشترک نفت و گاز و سرمایه‌گذاری‌های مشترک در تولید و تبادل کارشناس و درنهایت تلاش برای استقلال از نیازمندی به تکنولوژی کشورهای فرا منطقه‌ای، می‌توانند مجموعه‌ای قوی و قطب اقتصادی مطرح در جهان باشند که بی‌شک نقطه عطف در ایجاد همگرایی منطقه‌ای خواهد بود.

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات فرمت فایل word و قابل ویرایش و پرینت تعداد صفحات: ۱۱ خلیج فارس خلیج فارس مساحت ۲۳۳٬۰۰۰ کیلومتر مربع منطقه اقیانوس هند کشورهای ساحلی ایران(طولانی‌ترین خط ساحلی)عمانامارات متحده عربیعربستانقطربحرینکویتعراق خلیج فارس (یا خلیج پارس) در امتداد دریای عمان و در میان شبه جزیره‌ عربستان و ایران قرار دارد. مساحت آن ۲۳۳٬۰۰۰ کیلومتر مربع است. از شرق از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و دریای عرب راه دارد، و از غرب به دلتای‌ رود …